Wanneer we aan dementie denken, denken we meestal aan een probleem in de hersenen: beschadigde zenuwcellen, amyloïde plaques of tau-eiwitten.
Dat beeld is begrijpelijk, maar het vertelt slechts een deel van het verhaal.
Steeds meer onderzoek wijst erop dat cognitieve achteruitgang vaak het gevolg is van processen die niet alleen in de hersenen, maar in het hele lichaam plaatsvinden.
De hersenen zijn afhankelijk van het lichaam
De hersenen zijn een van de meest energie-intensieve organen van het lichaam. Ze zijn afhankelijk van een constante toevoer van zuurstof, voedingsstoffen en energie.
Tegelijk zijn ze bijzonder gevoelig voor verstoringen in andere systemen, zoals:
- chronische ontsteking
- metabole ontregeling (bijvoorbeeld insulineresistentie)
- cardiovasculaire problemen
- slaapstoornissen
- hormonale veranderingen
- psychosociale stress
Deze processen beïnvloeden elkaar bovendien. Een verstoring in de glucosestofwisseling kan bijvoorbeeld ontstekingsprocessen versterken, die op hun beurt een negatieve invloed kunnen hebben op hersenfuncties.
Dementie als systeemziekte
Vanuit dit perspectief zien steeds meer onderzoekers dementie niet als een geïsoleerde hersenziekte, maar als een multifactorieel systeemprobleem.
Dat helpt ook te verklaren waarom veel behandelingen die zich op één enkel mechanisme richten – bijvoorbeeld amyloïde-eiwitten – tot nu toe slechts beperkte resultaten hebben opgeleverd.
Wanneer meerdere biologische processen tegelijk bijdragen aan cognitieve achteruitgang, is het weinig waarschijnlijk dat één enkele interventie voldoende is.
Een langzaam proces
Een tweede belangrijke les uit Alzheimeronderzoek is dat de ziekte zich vaak decennia vóór de eerste symptomen ontwikkelt.
Tegen de tijd dat duidelijke geheugenproblemen ontstaan, zijn veel onderliggende processen al lange tijd actief.
Dat betekent dat preventie en vroege interventie waarschijnlijk een belangrijke rol kunnen spelen bij het ondersteunen van breingezondheid.
Wat betekent dit praktisch?
Als cognitieve achteruitgang het resultaat is van verschillende processen die elkaar beïnvloeden, dan is het logisch om ook meerdere aangrijpingspunten tegelijk te bekijken. Precies naar die beïnvloedbare factoren kijken we in de zes pijlers van de NeuroFit Clinic:
- voeding en metabole gezondheid
- fysieke activiteit en spierkracht
- neurofitness (cognitieve stimulatie)
- slaapkwaliteit en herstel
- stressregulatie en mindset
- exposoom (omgevingsinvloeden)
Maar hoe vertaal je zo'n systeemvisie naar een concreet zorgmodel waarin mensen echt regie kunnen nemen over hun brein?
Dat is precies de vraag waaruit de NeuroFit Clinic is ontstaan.
